turk adlari

آباز (اوْ) ................ABAZ
قدیم تورك آدلاریندان، قافقاز ائللریندن، اردبیل و موغاندا نئچه بؤیوك
منطقه و كؤوشن آدی

آتابای (اتابك) (اوْ) ...ATABAY
 بؤیوك آتا، بؤیوك و وارلی آدام، توركمن طایفالارینین بیرینین آدی،
له‌له بگ، آتابایلیق تورك تاریخینده خاص بیر حكومت نووعو اولموشدور.

آتالای (اوْ) ..................ATALAY  
تانینمیش ، آدلیم

آتامان (اوْ) ................ATAMAN
فرمان وئرن، باشچی، آتا ساییلان

آتیلا (اوْ) .......................ATILA
 آدلی،سانلی، تانینمیش، ساواشچی، فاتح، هون توركلرینین اورتا آسیادان،
اوروپایادك اولان امپراطورلوغون بؤیوك و آدلیم خاقانی (43، 453 م.).
اوروپالیلار اونا "تانرینین قامچیسی" آد وئریبلر.

آتوسا (ق) .................ATUSA
اوددان یارانمیش

آخار (اوْ) .......................AXAR
 آخان، آخیجی ، گئدیشدن دایانمایان، گئری قاییتمایان

آراز (اوْ) .......................ARAZ
 اوغور، خوشبخت‌لیك، بلیرتی، آذربایجانین ان آدلیم چایی

آرال (اوْ) .....................ARAL
بیر-بیرینه یاخین آدالار، داغلار آراسیندا اولان گؤل یا دنیز، غربی
توركوستاندا بیر دریاچه‌نین آدیدیر، سئیحون و جئیحون چایلاری بو گؤله
تؤكولور.

آرپینار (ق) ..............ARPINAR
دورو بولاق، پارلاق سو

آرتابای (اوْ) ...........ARTABAY
اوردو به‌یی، اوردونون بؤیوگو

آرتاش (ق) ......................ARTAŞ
دوست، تانیش، یولداش، آرخاداش

آرتان (اوْ) ...................ARTAN
آرتیق پاك اولان

آرتوم (اوْ) ..................ARTUM
چالیشقان

آرزی(ق) ) .......................... ARZI
دیلك، ایستك، آرزو

آرسوی (ق) ................ARSOY
هنرلی، صنعتكار، هنرلی سویدان اولان، پاك سویلو(نژاد)

آرش (اوْ) ....................ARƏŞ
سینماز ایگیت، یئنیلمز و سارسیلماز ایگیت، آرش= ارشك = ار + شك ( ار:
ایگیت، كیشی، قهرمان - شك: سینماز)، ارشق مشگین شهرده بؤیوك بیر
ماحالین آدیدیر.، دمیر كیمی اولان ایگیت، ایشیق‌لی ایگیت

آرمان (اوْ) ..................ARMAN
 چوخ پاك، ناموسلو، دوزگون، دیلك، آرزی، ایستك

آسانا (ق) .......................ASANA
گؤزل قیز

آسلان (اوْ) .......................ASLAN
 اورمانلارین پادشاهی كیمی تانینان، ییرتیجی دؤرد آیاقلیلارین ان
گوجلوسو، آسلان كیمی گوجلو قورخماز و دؤیوشدن قاچمایان؛
باشچی‌لیغا
یاراشیقلی و باجاریقلی اولان

آشقین (ق) ......................AŞQIN
آشیب-داشمیش، حددن كئچمیش، لبریز

آغشین (اوْ) ....................AĞŞIN
آغ بنیز، اوزو آغ

آلاله (ق) .......................ALALƏ
آل لاله، قیرمیزی لاله

آلاو (اوْ) .......................ALAV
اوْد شعله‌سی، آلاز

آلای (اوْ) .......................ALAY
 صف، قوشون، كوتله، خلق (توده)، قیزیل آی، قیزارمیش آی

آلپار/ آلپر (اوْ) .....ALPPAR/ ALPƏR
قهرمان ایگیت، قوچاق ایگیت

آلتان (ق) .......................ALTAN
 قیزیل شفق، آل دان؛ گونش دوغاركن افقلرده یایدیغی قیزیل رنگ (شفق
سرخ)، قیزیل، آلتون

آلتای (اوْ) .....................ALTAY
 یوكسك اورمان، اورتا آسیادا سیبریه‌ایله موغولستان آراسیندا كی سیرا
داغلارین آدی

آلتون (ق) ..................ALTUN
قیزیل، آلتان

آلتونای (ق) ...........ALTUNAY
قیزیل آی

آلغان (اوْ) ..................ALĞAN
چكیم‌لی، آلیم‌لی، جاذب

آلقان (اوْ) ...................ALQAN
قانی لاپ قیرمیزی اولان

آلقین (اوْ) ....................ALQIN
قورخماز، جسارتلی، درنك، توپلانتی، انجمن

آلما (ق) ......................ALMA
گؤزل، لطیف و خوش قوخولو مئیوه‌لردندیر.
گؤز‌للیك سمبولو

آلمیلا (ق) ...................ALMİLA
آلما "دیوان الغات الترك"

آلیشان (اوْ) .............ALIÇŞAN
آلاولانان، یانیب یاخیلان، اودلانان، ایشیقلی

آنار (اوْ) ......................ANAR
آنلایان، خاطرلایان، اعتنا ائله‌ین

آنیل (ق) ........................ANIL
تانینمیش، آدلیم، آدی دیللرده اولان، شؤهرتلی

آیار (اوْ) .....................AYAR
گولر اوز، اور‌ك آچان

آیاز (اوْ) ......................AYAZ
 سحرین سرین یئلی، سازاقلی و قورو هاوا، ایشیق، آیلی، آچیق و بولوتسوز
گئجه

آیپار (ق) .....................AYPAR
آی كیمی پارلاق، آی كیمی ایشیقلی

آی‌پارا (ق) .................AYPARA
آی پارچاسی

آی پری (ق) .................AYPƏRİ
آی كیمی گؤزل ملك

آیتاش (ق) .....................AYTAŞ
آی كیمی اولان، آیلا برابر اولان، آیاتای

آیتان (ق) .......................AYTAN
دئییب-دانیشان، سؤز سؤیله‌ین، آی كیمی پارلاق دان

آیتای (ق) .....................AYTAY
آیاتای

آی‌تك (ق) ....................AYTƏK
آی كیمی گؤزل و پارلاق ، مهسا

آیتن (ق) .......................AYTƏN
آی كیمی، آیلا برابر

آیخان (اوْ) ....................AYXAN
آی كیمی آدلیم و پارلاق اولان خان، اوْغوز خانین اوغلونون آدی

آیدا (ق) .........................AYDA
سو قیراغیندا گویه‌رن بیتگی

آیدار (ق) ......................AYDAR
باشین تپه‌سینده و آلیندا تؤكولن ساچ ، كاكل

آیدان (ق) ......................AYDAN
آیا اوخشار قیز، آی كیمی قارانلیقلارا ایشیق ساچان قیز، آیدان گلن قیز

آیدین (اوْ) .......................AYDIN
فیكری آچیق، ضیالی، روشنفكر، بللی، دورو، ایشیق، آچیق

آیسال (ق) ......................AYSAL
آی كیمی، آیا بنزر

آیسان (ق) .....................AYSAN
آی كیمی پاك و پارلاق تانینمیش، آی سانیلان، آی كیمی گؤزل

آیسل (ق) ......................AYSƏL
آی كیمی، آیا بنزر، آی كیمی پارلاق و گؤزل

آیسو (ق) ....................AYSU
آی كیمی پارلاق سو

آیسودا (ق) ................AYSUDA
سودا اولان آی

آیشاد (اوْ) ...................AYŞAD
آی كیمی اولان شاه، آی كیمی پارلاق و آدلیم شاه، ایگیت شاه، ایگیت
حؤكمران

آیشان (ق) ...................AYŞAN
لكه‌سیز شؤهرتی اولان، آی كیمی پارلاق بیر عنوانی اولان

آیشن (ق) ...................AYŞƏN
آی كیمی پارلاق، آیدین و تئشه‌لی، سئویملی قیز

آیشین (ق) ..................AYŞİN
آیا بنزر، آی كیمی

آیگول (ق) ...................AYGÜL
گول كیمی گؤزل و آی كیمی پارلاق

آیگون (ق) .................AYGÜN
آی كیمی پارلاق و گون كیمی گؤزل، گونو موتلو و سئوینج‌ایله كئچن آدام

آیلا (ق) .......................AYLA
آیین چئورسینده اولان ایشیق ، هاله

آیلار (ق) ...................AYLAR
چوخ پاك و چوخ گؤزل

آیلین (ق) ....................AYLİN
آیلا
آیمان (ق) ..................AYMAN
گؤز‌للیك، ایشیقلیق و پاكلیقدا آی كیمی اولان

آیناز (ق) ...................AYNAZ
آی كیمی نازلی اولان، اینجه حركتله دولانان

آیواز (اوْ) ..................AYVAZ
كوراوغلونون اوغوللوغو كی یاغی‌لارایله دؤیوشمكده جسارتلر گؤسترمیشدی.

ائلتاش (ق) ....................ELTAŞ
بیر ائللی اولان، وطنداش

ائلتان (ق) .............................ELTAN
اؤلكه شفقی، اؤلكه‌نی آیدینلادان شفق

ائلجان (ق) ..........................ELCAN
ائلین اوره‌یی، ائلین بؤیوگو وباشقانی

ائلچین (ق) ............................ELÇİN
ائل یاراشیغی، ائله لایق، ائله یارارلی اولان

ائلخان (اوْ) ........................ELXAN
ائلین بؤیوگو، خانی، بیر اؤلكه‌نین حاكیمی

ائلدار (اوْ) .........................ELDAR
 ائل حاكیمی، ائل صاحبی، ائل یولوندا دؤیوشن، ائل قایغی‌سینی چكن، ائل
سئور

ائلدنیز (اوْ) ..................ELDƏNİZ
آدلیم آدلاردان، دنیز اولان یئر، دنیز حاكیمی

ائلشاد (اوْ) .......................ELŞAD
شاد ائل، ائلین شادلیغی، ائلین شادلیغینا سبب اولان، ائل بگی، ائل
باشچیسی

ائلشن (اوْ) .......................ELŞƏN
 ائلین شادلیغی، ائلین شنلیگینه سبب اولان، بگ، حؤكمدار، بیر یئرین
حاكیمی، خانی و باشچی‌سی اولان

ائلگون (ق) ..........................ELGÜN
 خلق، اینسانلار، قوهوم، طایفا

ائلمان (اوْ) .......................ELMAN
ائل سمبولو و نماینده‌سی

ائلناز (ق) ..................ELNAZ
ائلین نازلی قیزی، ائلین ایستكلی و سئویملی قیزی

ائلیار (اوْ) ...................ELYAR
ائلینه یاردیم ائدن، ائل یولوندا دؤیوشن، ائلینه دایاق دوران،
آرخاسیندا ائل دایانان

ائلیاز (اوْ) ..................ELYAZ
ائلینه شنلیك گتیرن، ائلین یازی

اتابك (اوْ) .................ƏTABƏK
آتابای

ارتاش (اوْ) ................ƏRTAŞ
ایگیت، قوچاق كیمی، ارله برابر، ار كیمی

ارتان (اوْ) ..................ƏRTAN
گون چیخان چاغ

ارجان (اوْ) ..................ƏRCAN
اور‌كلی، جسارتلی، قورخوسوز

اردال (اوْ) ....................ƏRDAL
یاشلی و دواملی بوداق

اردالان (اوْ) .................ƏRDALAN
اردالایان، پهلوانلار سرعتله ضربه ووران

اردم (اوْ) .......................ƏTDƏM
هنر، كولتور، باجاریق، اؤزلوك، انسانی، انسان ائدن معنوی ده‌یرلرین
بوتونلویو

ارسلان (اوْ) ..................ƏRSALAN
ایگیت اسلان، قوچاق شئر، اسلان كیمی قورخماز و جسارتلی كیشی

ارسوی (اوْ) ..................ƏRSOY
قهرمان بیر ائلدن اولان، قوچاق ائللی، ایگیت نسلی

ارشن (اوْ) ......................ƏRŞƏN
شن ایگیت، شاد اوغلان

اركین (اوْ) ......................ƏRKİN
باغلی اولمادان ایش گؤره بیلن، باغلی اولمایان، آزاد

ارگین (اوْ) .......................ƏRGİN
تجروبه‌لی و كامل آدام

ارمان (اوْ) .......................ƏRMAN
 یئتگین ایگیت، اردملی، هنرلی، توران توپراقلاریندا اولان بیر شهر

ارمغان (ق) ...................ƏRMƏĞAN
سووقت، اتحاف، باغیش

اسلان (اوْ) ...........................ƏSLAN
آسلان

اسمر (ق) ..........................ƏSMƏR
بوغدایی(گندمگون)، قاراشین

اسن (ق) ..........................ƏSƏN
ساغ، ساغلام

اسنگول (ق) ...................ƏSƏNGÜL
گؤزل رنگلرله تام آچمیش گول، دیری و گؤزل گول

اسیم (ق) ...........................ƏSİM
سرین یئل، اسین

اسین (ق) ............................ƏSİN
 اسینتی، سحر یئلی (نسیم)، اوره‌كدن یارانان دویغو و عاغیلا گلن
دوشونجه (الهام)

افشار (اوْ) .......................ƏFŞAR
آوْوشار، ائل آدی

بابك (اوْ) .......................BABƏK
بابك آذربایجانین ان بؤیوك قهرمانلاریندان بیرینین آدیدیر، بابابگ
(بابابَی) كی سونرالار بابك شكلینه دوشوب.

باتور (اوْ) .......................BATUR
باهادیر، قهرمان

باخیش (ق) ..........................BAXIŞ
باخماق، باخماق حالتی

بارمان (اوْ) ....................BARMAN
آلپ ارتونقانین (افراسیاب) اوغلونون آدی، سبزوارین بهرمان كندی بو آدلا
ایلگیلی‌دیر.

باریش (اوْ) ......................BARIŞ
باریشیق، تبریز یاخینلیغیندا یانلیشجا "بارنج" یازیلان، باریش كندینین
آدی

باریشماز (اوْ) .............BARIŞMAZ
باریشمایان، دوزه‌لیشمه‌ین، دوشمنه ساتیلمایان

بارین (اوْ) ......................BARIN
احتیاجی اولمایان، زنگین (غنی)، گوجلو

بالاش (اوْ) .....................BALAŞ
بالاجا كیشی، عائله‌نین كیچیك اوشاغی

بالتاش (ق) ....................BALTAŞ
بال كیمی شیرین و دادلی

بالسان (ق) ....................BALSAN
 بال كیمی، بالا بنزر، شیرینلیك و فایدالی اولماقدا تانینمیش، هامینین
سئودییی و ایسته‌دیی

بایات (اوْ) ...................BAYAT
 تانری آدلاریندان، بای آد، اوغوز بؤلویوندن بیری، بایلار و بؤیوكلر
قبیله‌سی

بایار (اوْ) ....................BAYAR
بای ار، بؤیوك قهرمان، بؤیوك باشچی، آغا، ارباب

بایتاش (اوْ) ...................BAYTAŞ
بای كیمی اولان، زنگین اولان،

بایخان (اوْ) ...............BAYXAN
زنگین خان، خانلارین زنگینی

بایرام (اوْ) ...............BAYRAM
 سئوینج و ایلنجه گونو، شنلیك، جشن

بایسال (اوْ) ......................BAYSAL
بای كیمی آدلیم و وارلی

بایسان (اوْ) .......................BAYSAN
زنگین آدلی، بای شؤهرتلی، بای كیمی آدلی-سانلی

بایسو (ق) ........................BAYSU
بوْل و بركتلی سو

بایمان (اوْ) .......................BAYMAN
زنگین آدام، وارلی كیشی

بورلا (ق) .........................BURLA
اوجا بویلو. دده قورقود ناغیللاریندا باییندیر خانین قیزی و سالور
قازانین حیات یولدلشینین آدی

بولوت (اوْ) .......................BULUT
سو بوغوندان اوجالاردا بیر یئره ییغیلان سو داملالاری

بهادر (اوْ) .....................BƏHADIR
باهادیر، قهرمان

 پارلا (ق) ............................PARLA
ایشیق وئر، همیشه پارلاق اوْل.

پارلار(ق) .......................PARLAR
همیشه پارلایان، ایشیق وئرن

پارلاق (ق) ...................PARLAQ
پاریلدایان، ایشیقلی

پاشا (اوْ) .......................PAŞA
خان، بگ

پینار (ق) .......................PINAR
بولاق، چشمه

تاران (ق) ..........................TARAN
گئنیش یئر، زه‌می، تارلا

تارخان (اوْ) .......................TARXAN
ترخان

تارلا (ق) ...................TARLA
ز‌می، مزرعه

تامای (ق) .................TAMAY
بوتون آی

تامو (اوْ) .....................TAMU
دامو

تانسو (ق) ...................TANSU
آللاه وئرن نعمت و یادا سو، بولاغی تمثیل ائده‌رك، اونون تمیزلیگی و
دورولوغونو گؤسترن، بولاق كیمی تمیز و دورو سو

تاوار (اوْ) ..................TAVAR
بؤیوك، ایری

تایفور (اوْ) .................TAYFUR
بیر قوش آدی، آتیلان، هوْپلایان، آتیلا- آتیلا یول گئدن، آیاغی یونگول،
تئز و سرعتله بیر ایشی گؤره‌ن و یا بیر مسافتی طی ائدن

تایلان (ق) ...................TAYLAN
اوجا بوْی، بویو اوزون اولان

تایماز (اوْ) ...................TAYMAZ
سوروشمه‌ین، ییخیلمایان، دوران، دایانان

تئومان (اوْ) .......................TEOMAN
ذاتی، سوتی خالص اولان، اصیل دوزگون كیمسه‌لرین اوشاقی

تئللی (ق) ......................TELLİ
اوزون و گؤزل تئلی اولان قیز، ساچلی، دیللی، دیلی اولان، دانیشان

تئلمار (اوْ) ..................TELMAR
تئلمان

تئلمان (اوْ) ....................TELMAN
دیلچی، دیلله اوغراشان، ادبیاتچی

تئل‌ناز (ق) ......................TELNAZ
شیرین دیللی، خوش دانیشیق‌لی، تئللی و نازلی قیز

ترخان (اوْ) .......................TƏRXAN
 اسلامدان اؤنجه وئریلمیش اولان بیر آددیر، "بگ" دئمكدیر.، سوْیلو
آدام، پاك سوْیلو، دین بؤیوگو، دین رهبری، باشقان، حاكم، "ایكینجی
معلم" آدلانمیش فاریابلی بؤیوك عالم و فیلسوف ترخان اوزلوق، كی "ابونصر
فارابی" آدی‌ایله تانینمیشدیر.

ترلان (اوْ) .......................TƏRLAN
 اوْو قوشلاریندان، قورخماز، چابك، چالاغان، گؤزل، گؤیچك

توْخای (اوْ) .......................TOXAY
وارلی و زنگین ایگیت

توْران (ق) ........................TORAN
سحر آچیلان یا آخشام گون باتان چاغی، سحر هاوانین ایشیقلانماسی یادا
آخشام هاوانین قارانلیق‌لاشماسی

توْغان (اوْ) .......................TOĞAN
اوْو قوشلاریندان، قارتال

توْغای (اوْ) ...................... TOĞAY
چایلارین قیراغیندا اؤزو گؤیه‌رن آغاجلار

توْغرا (اوْ) .......................TOĞRA
پادشاهین امضاسی، اوْو قوشلاریندان

توْغرول (اوْ) ..................TOĞROL
 توغان جنسیندن اولان بیر جور اوْو قوشو،  ییرتیجی قوشلاردان بیر قوش،
مین قاز اولدوره‌ر، بیر داناسینی یئیه‌ر.، سلجوقلارین نئچه بؤیوك
شاهلارینین آدی

توراج (ق) ..................TURAC
كهلییه اوخشار بیر جور قوش آدی

تورال (اوْ) ...................TURAL
 یاشار، دورار، اؤلمز، دونیا دوردوقجا یاشار، اونودولماز، ایگیت،
قهرمان، دده‌قورقود ناغیلاریندا اولان بیر قهرمانین آدی

توران (ق) .......................TURAN
 قدیم وتانینمیش آدلاردان،  قدیم فارس قایناقلاردا بو سؤزله تئز-تئز
راستلاشیریق، اونلاردا تورك توپراقلاری بو آدلا تانینمیشدیر.

تورنا (ق) ...................TURNA
دورنا

تومار (اوْ) ....................TUMAR
بیر خسته‌یه باخماق، بیرینی دوشونمك، بیرینه خدمت ائتمك

تومای (ق) ...................TUMAY
تامای

تومروس (ق) ..............TUMRUS
تومروس آنا ساكالارین بؤیوك ائلی اولان ماساژئت‌لرین ملكه‌سی‌ایدی. او
بیر ساواشدا هخامنش شاهی، كوروشون باشینی كسیب و اونون قوشونونو قیریب
قورتاردی.

جانتاش (ق) ..............CANTAŞ
سئوگیلی، آرخاداش، یولدلش

جئیران (ق) ................CEYRAN
گؤزلرینین گؤز‌للی یی ایله تانینمیش بیر حیوان آدی، مارال

جئیلان (ق) ................CEYLAN
جئیران

جوشقون (اوْ) ....................COŞQUN
جوشان، توفانلی، هیجانلی، چوخ دویارلی. ایچه‌ریسی گوجلو حركتدن دولو

چاغری (اوْ) ......................ÇAĞRI
بیرینی بیر یئره چاغیرماق

چایلان (ق) .................ÇAYLAN
شلاله

چیچك (ق) .................ÇİÇƏK
 گول، تازا آچمیش گول ، آتیلانین آناسینین آدی، بیزانسین خزر
توركلریندن اولان ملكه‌سی، دده‌قورقود ناغیللاریندا ایگیت بئیره‌كین
سئوگیلی سینین آدی.

خاقان (اوْ) .......................XAQAN
بؤیوك خان، خانلار خانی، توركلرین حؤكومت سیستئمینده ان گوجلو و دونیا
سوییه‌لی حؤكومت‌لرین ان بیرینجی و بیریجیك خانی، امپراطور

خزر (ق) ......................XƏZƏR
خزرلر تورك تاریخی‌نین بؤیوك ائللریندندیر، خزرلرین قوردوقلاری
خاقانلیق، ساسانی‌لرله چاغداش و اونلاردان داها گئنیش، گوجلو و
یوكسك‌ایدی. اونلار خزرین شمالیندان دوغو آوروپایا كیمی هابئله قافقاز
توپراقلاریندا حكم سوره‌ردیلر.، خزر دنیزی اؤز آدینی بؤیوك خزر ائلیندن
آلمیشدیر.

داشقین (اوْ) .......................DAŞQIN
دولغونلوقدان داشان، داشمیش دورومدا اولان، جوشوب داشان

دالغا (ق) ........................DALĞA
لپه، هاوانین و سویون آلچاق – اوجا گئدیشی

دالغین (ق) ....................DALĞIN
درین فیكیره گئدن، چوخ دوشونن

داملا (ق) .......................DAMLA
دامجی، ائلیندن آیری دوشوبسه اؤز‌ل‌لیكلرینی قورویوب ساخلایان و
اؤزلویونو ایتیرمه‌ین كیمسه، قطره

دامو (اوْ) .......................DAMU
اودلو، آلاولی یئر، قیامتده گناهكارلارین یاندیغی یئر، جهنم

دنیز (ق) ........................DƏNİZ
بؤیوك بیر یئری دوتوب اوقیانوسا یولو اولان سو پارچاسی، دنیز اصلینده
تنگیز اولموش. چنگیز آدیدا بورادان مئیدانا گلمیشدیر.

دومرول (اوْ) .......................DOMRUL
یاشاییش وئرن، حیات باغیشلایان، نسیل تؤره‌دن، دده‌قورقود ناغیللارینین
اساس قهرمانلاریندان اولان دوخا قوجا اوغلو دلی دومرولون آدیدیر.

دورنا (ق) .....................DURNA
بیر جور گؤزل قوش آدیدیر، دورنا گؤیچك قیزلارا یاراشان آدلاردان
ساییلیر. بوینو، دیمدییی و قیچلاری اوزون اولان بو كؤچری قوشون یئر
اوزونده 12 چئشیدی بللی اولموشدور. دورنالار قاباقدا اوچان
قلاووزون(راهنما) آرخاسینجا اوچار سو قیراقلاریندا یئره قونارلار،
دورنانین گؤزللیگیده اونون اوچوشوندادیر.

دومان (اوْ) .......................DUMAN
چن، سیس، بوغونوق هاوا دورومو

دؤنمز (اوْ) .......................DÖNMƏZ
قاییتمایان، دایانان، توتدوغو یولو بوراخمایان، وئردییی سؤزه باغلی
قالان، اوز چئویرمه‌ین

دوزگون (اوْ) ...................DÜZGÜN
 دوز، ساغلام، نظم‌لی، دوز ایش گؤر‌ن، اینانمالی

ریحان (ق) .......................REYHAN
خوش عطیرلی بیر گول، گؤللری نارین و عطیرلی بیر گول

سارا (ق) ..........................SARA
 سارا

سارای (ق) ........................SARAY
بوتون آی

سارغین (ق) ...................SARĞIN
چكیجی، جاذبه‌لی ، ساریلمیش، یوماق

سارگول (ق) ....................SARGÜL
ساری گول

سارمان (اوْ) ....................SARMAN
ساری اوزلو

سارین (اوْ) .......................SARIN
ماهنی، شرقی

سالار (اوْ) .......................SALAR
 سالماق مصدریندندیر؛، هر ایشی سهمانا سالان، رقیب‌لر و پهلوانلاری
ییخیب یئره سالان، بؤیوك و گوجلو پهلوان، تؤرك ائللریندن بیرینین آدی

ساناز (ق) .........................SANAZ
سانی آز اولان، تایسیز

سانال (ق) .................SANAL
آدلیم، شوهرتلی، آدلی- سانلی

سانای (ق) ..................SANAY
آی شوهرتلی، آی كیمی پاكلیغا- گؤزللییه تانینمیش، قرارسیز، بیر یئرده
دایانا بیلمه‌ین

ساوالان (اوْ) .......................SAVALAN
باج آلان، آذربایجانین ان اوجا داغی ساوالاندیر، بو سوسموش و ولقانلی
داغین زیروسینده گؤزل بیر گؤل وار. ساوالانین معناسیندا باشقا
فیكیرلرده ایره‌لی سورولور:
ساوا خوشبختلیك و سعادت قوشودور
ساو خبر و موشتولوق معناسیندادیر
ساو، سان و شهرت دئمكدیر
ساو دیوان‌الغات‌الترك ده مثل و آتالار سؤزو آنلامیندا گلمیشدیر.

سحر (ق) .....................SƏHƏR
گونون آچیلان زامانی

سایا (ق) .....................SAYA
 بیر اوزلو، بیر رنگ، قاتیشیغی اولمایان، دوز آدام، صاف و ساده آدام،
آذربایجانین فولكولوریك شعر نوع‌لریندن؛ سایالاری سایاچیلار بایرام
چاغلاری شهرلر و كندلرده گزیب اوخویارلار.

سایان (اوْ) .......................SAYAN
تربیه‌لی، حؤرمتجیل، سایار، سایغیلی ، شرقدن یابلنوئی و غربدن آلتای
داغلارینا باغلانان، سیبیرایله موغولستان آراسینداكی سیرا داغلارین آدی

سایمان (اوْ) ...................SAYMAN
بؤیوك خان ، چوخ سایغیلی ، حساب ایشلریله اوغراشان، محاسبه‌چی

سئودا (ق) .....................SEVDA
سئوگی، ایستك

سئوگی (ق) ................SEVGİ
سئودا، سئومك دویغوسو

سئوگی‌ناز (ق) .................SEVGİNAZ
مهربان و نازلی قیز

سئویل (ق) ..................SEVİL
سئویلن، سئوگی‌یه ده‌ین، سئومه‌لی

سئویل‌آی (ق) .................SEVİLAY
سئوگی‌یه ده‌یر آی، سئویلن آی

سئوین (ق) .................SEVİN
 سئوینمك، شاد اول، غم گؤرمه، همیشه شادلیقدا اول

سئوینج (ق) ................SEVİNC
شنلیك، شن اولماق، سئوینمك

سلجوق (اوْ) ................SELCUQ
 سئل كیمی آخان، بؤیوك سلجوقی دولتی‌نین قوروجوسو، دده‌قورقود
ناغیللاریندا اوروزقوجانین اوغلو سلجوق، دوندارین آتاسینین آدیدیر.

سولماز (ق) .................SOLMAZ
همیشه یاشایان، سولمایان، گؤزللیگینی همیشه‌لیك ساخلایان، رنگینی
ایتیرمه‌ین

سومای (ق) ....................SOMAY
بوتون آی، ماه بدر

سونا (ق) ...........................SONA
 گؤز‌ل‌لیكله تانینمیش بیر جور اؤردك – قو، گؤزل، گؤیچك

سونار (اوْ) .......................SONAR
سون درجه‌ده ایگیت و قوچاق اولان، قهرمان

سونال (ق) ......................SONAL
سوناایله باغلی، سونا قوشو ایله ایلگیلی

سونای (ق) .................SONAY
آخیرینجی آی، سونونجو آی، تایسیز آی، ایلین سون آییندا دونیایا گلمیش

سون‌گول (ق) ................SONGÜL
سون آچان گول، سون درجه‌ده گؤزل گول

سؤنمز (اوْ) .......................SÖNMƏZ
هئچ سؤنمه‌ین، همیشه یانیب ایشیق وئره‌ن، همیشه سئوگی ایله یاشایان

سهند (اوْ) .......................SƏHƏND
سهند آذربایجانین بؤیوك داغلارینداندیر، اونون 17 قله‌سینین اوجالیغی
3000 متردن یوخاری‌دیر. سهندین "جام داغی" یئرلی ماد- ماننالارین دینی
اولان زرتشتیزم و مقدس اود اوجاقلارینین مركزی اولموشدور.

شاخار (اوْ) .......................ŞAXAR
پارلار، چاخار، ایشیقلانار

شلاله (ق) .....................ŞƏLALƏ
اوجا یئردن آخان سویون شیریلتی‌سی، آبشار

شنال (ق) .....................ŞƏNAL
یولداشلیق ائدن، شنلیك‌له عؤمور سوره‌ن، شن اینسانلارلا یولداشلیق ائدن

شن‌آی (ق) .....................ŞƏNAY
سئوینج و شادلیقلا كئچن آی، ایلك اوشاغین دوغولدوغو آی

شوبای (اوْ) .......................ŞUBAY
دؤیوشچو، عسگر

شیرین (ق) .....................ŞİRİN
دیلده- یئرده شیرین، سئومه‌لی قیز اوشاغی

شیما (ق) .........................ŞİMA
قدیم تورك آدلاردان

شیمشك (اوْ) ..................ŞİMŞƏK
ایلدیریمدان تؤره‌نن ایشیلتی، بولوتدان بولوتا یا بولوتدان یئره
بوشانیركن یارانان و چاخان اؤته‌ری ایشیق، آذرخش

طرلان (اوْ) ....................TƏRLAN
ترلان

طغرا (اوْ) .......................TOĞRA
توغرا

طغرل (اوْ) .....................TOĞROL
توغرول

فرآی (ق) ..................FƏRAY
اویغون آی، یاراشیقلی آی، فایدالی و بهره‌لی آی، آی كیمی یاراشیقلی،
اویغون و بهره‌لی

فرتان (ق) ..................FƏRTAN
یاراشیقلی و اویغون دان، پارلاق دان، گونشین بولوتسوز بیر هاوادا
چیخماسی، چیخارلی سحر

فرخان (اوْ) ...................FƏRXAN
فرلی خان، باجاریقلی خان

فیدان (ق) .....................FİDAN
آغاج و آغاج‌جیقلارین هله یئنی یئتیشه‌نی، تینگ، تنه‌ك، نهال

قاچای (اوْ) ......................QAÇAY
 آی پارچاسی، سئوئر، زرنگ و چئویك ایگیت

قاراخان (اوْ) .....................QARAXAN
بؤیوك خان، آلپ‌ارتونقانین(افراسیای) بؤیوك سردارلاریندان

قارامان (اوْ) ......................QARAMAN
قهرمان، قاراشین، جنوب غربدن اسن یئل، قارامانلار سلسله‌سینین
قوروجوسو.

قارتال (اوْ) ......................QARTAL
اوجا داغلارین اوچوروملاری و ال چاتماز یئرلرده یووا سالان ان گوجلو
ییرتیجی قوش، فیكری یوخاری‌لاردا گزه‌ن، ایشله‌ره مسلط اولان، گوجلو،
اراده‌لی و قورخماز

قرنفیل ( ق) .................QƏRƏNFİL
گول آدی‌دیر، میخك

قوقوش (ق) ...................QUQUŞ
قو قوشو، قو قوشو كیمی گؤز‌للیكده و گؤیچك‌لیكده آدلیم اولان، فارسجا
گوگوش یازیلیر

قومرال (ق) ....................QUMRAL
آچیق قهوه‌ای، قونور آل

كؤنول (ق) ......................KÖNÜL
اوره‌ك، ایستك

گؤیخان (اوْ) .......................GÖYXAN
اوغوزخانین اوغلونون آدی

گؤیوش (اوْ) .......................GÖYÜŞ
فیدان، یئنی یئتمه، جوجرتی

گولتاش (ق) .....................GÜLTAŞ
گول كیمی، گول تكین، گول ایله برابر اولان

گول‌سان (ق) .................GÜLSAN
گول كیمی گؤزل و طراوتلی، گول سانیلان

گولخان (اوْ) .................GÜLXAN
گول كیمی سئویلن خان

گولدن (ق) .................GÜLDƏN
گول كیمی، گول ساییلان، گولدن یارانان

گولر (ق) ...................GÜLƏR
اوزوگولن، غملی اولمایان، شاد یاشایان، نازلانان، خوشبخت اولان

گوللر (ق) ..................GÜLLƏR
گولون جمعی‌دیر، گوللر كیمی پاك و گؤزل چیچكاه‌نر، دایم گوللو اولار

گولمان (اوْ) .......................GÜLMAN
گولر، گولوجو، گولومسه‌ییجی

گول‌ناز (ق) ..................GÜLNAZ
نازلی گول

گون‌ال (ق) ................GÜNƏL
گونش اللی، الی ایشیقلی، الی ایستی، الی دولو

گونال (ق) .....................GÜNAL
گون ایله ایلگیلی، گونشه باغلی

گونای (ق) .....................GÜNAY
گونون دایانان یئری، گونش گؤرونن یئر ، گون كیمی پارلاق و ایشیقلی آی

گونتاش (ق) ...................GÜNTAŞ
گون كیمی، گونشله برابر

گونتان (ق) ...................GÜNTAN
گونون ائركن چاغلاری، دان سؤكولن زامان

گونتای (ق) .....................GÜNTAY
گونش كیمی، گونش برابر

گونر (ق) ...................GÜNƏR
گونش چیخان چاغی

گونش (ق) .................GÜNƏŞ
یئره ایستی و ایشیق كوره، گون، گونون ایشغی، گونون ایشیغی دوشن یئر

لاچین (ق) .................. LAÇIN
جسارت و قورخمازلیق رمزی اولان بو شكاری قوشون آدی، اوغلان آدی اولماغا
اویغون گلیرسه‌ده اونون گؤزللییی قیز آدینا چئوریلمه‌سینه سبب
اولموشدور.

لاله (ق) .................LALƏ
داغدا چؤلده سو قیراغیندا و شئح یئرده گؤیه‌رن كیچیك بیر گولون آدیدیر.

ماتان (ق) .................MATAN
آغ، توتوق، گؤز‌ل، گؤیچك

مارال (ق) ..............MARAL
جئیران، گؤزل، گؤیچك

ماناس (ق) ................MANAS
اورتا آسیا توركلرینین گؤزل و بؤیوك ناغیللاریندان اولان "ماناس"
ناغیلی‌نین قهرمانی. ماناس ناغیلی حجم باخیمیندان دونیانین ثبته
یئتیشمیش ان بؤیوك ناغیلی‌دیر.
دونیانین آدلیم و بؤیوك ناغیللاریندان "انه‌ئید" و "ایلیاد" هر بیریسی
10 مین، "ادیسه" 12 مین، "شاهنامه" 60 مین، "رامایانا" 48 مین،
"مهابهاراتا" 214 مین بیت‌دیرلر بیر حالدا كی "ماناس" ناغیلی‌نین
مصراعلارینین سایی یاریم میلیوندان آرتیق‌دیر. بو ناغیلین چئشیدلی
واریانتلارینی نظره آلاندا بو سایی بیر میلیون مصراعدان یوخاری گئدیر.

ماهنی (ق) ................MAHNI
نغمه، مارش، بسته‌لنمیش ریتم‌لی دئیش

مایدا (ق) .................MAYDA
نارین، اینجه

مایسا (ق) ..................MAYSA
پاییزدا آرپا اكینی، تاخیل

متین (اوْ) .......................MƏTİN
آغیر، وقارلی. متین چوخ قدیم آدلارداندیر، بو سؤز اسكی چاغلاردان تورك
دیلیندن عرب دیلینه و او دیلدنده فارس دیلینه كئچمیش و هله‌ده بو
دیللرده ایشلك سؤزلردندیر.

مونار (ق) ...................MUNAR
ایلغیم، گؤز خطاسی ایله پاریلتیلاری اوزاقدان سو كیمی گؤرمك، گؤز
یانیلماسی، سراب

نارگیله (ق) .................NARGİLƏ
 نار، نارداناسی، آذربایجان اویون هاوالاریندان، عزیر بیر دانا

نارگول (ق) .....................NARGÜL
نار گولو كیمی اینجه و گؤزل اولان

نارین (ق) ........................NARIN
كیچیك، یوموشاق، اینجه

نازگول (ق) ..................NAZGÜL
نازلی گول

نازلی (ق) .....................NAZLI
عشوه‌لی، ناز ائدن

نازنین (ق) ...................NAZƏNİN
نازیله، عزیزلیق‌یله بویویه‌ن قیز

نرگیز (ق) .....................NƏRGİZ
 قدیم و آدلیم توركو آدلاردان ، آغ، كیچیك و گؤزل قوخولو بیر گولون
آدیدیر. عربجه اونا نرجس دئیلیر، بو سؤزون چوخ قدیم زامانلاردا عرب
دیلینه كئچمه‌سی ممكوندور. بعضی‌لر بو آدین یونان سؤزو اولدوغونو
دوشونورلر، قدیم یونان ناغیل‌لاریندا نارسیس آدلی گؤزل و غرورلو بیر
اوغلان وار، بیر گون بو اوغلان اؤز شكلینی سودا گؤرور اؤز-اؤزونه
وورولوب عاشیق اولور، اورادا قالیب و دونور. اونون دونوب قالدیغی و
آرادان گئتدییی یئرده بیتن چیچه‌یین آدی نارسیس قویولور. آنجاق بوتون
شرق اؤلكه‌لرینده نرگیز قیز آدیدیر بو آدین نارسیس‌له اوخشارلیغی
اولسادا اونونلا هئچ بیر علاقه‌سی یوخدور.

نورسل (اوْ) ....................NURSƏL
نور كیمی ، پارلاق، نورسان

نورسئل (اوْ) ....................NURSEL
نور سئلی، سئل كیمی ایشیق

اوختای (اوْ) .....................OXTAY
اوخ كیمی، سرعت‌له ایش آپاران، قیزغین

اودمان (اوْ) ....................ODMAN
اودلو، چوخ آلاولی، چوخ حرارتلی

اوغوز (اوْ) .....................OGUZ
تورك ائللریندن، ساغلام و گوجلو آدام

اونار (ق) ..................ONAR
عزیزلیك، سایغی

اونای (ق) ....................ONAY
اویغون، یئرینده، یارارلی

اونور (اوْ) ...................ONUR
 گوجلو، قدرتلی، شرف، ناموس، اؤزلوك، معنوی ده‌یر، انسانین اؤزونه
دویدوغو سایغی

اورخان (اوْ) .....................URXAN
شهرین حاكیمی، شهرین بؤیوگو، خانی

اورشان (اوْ) ....................URŞAN
شانی یوكسك

اوغور (اوْ) .......................UĞUR
خوشبخت‌لیك، گؤروش، آلین یازیسی، یازغی

اولدوز (ق) ......................ULDUZ
گونش و آی‌دان باشقا گؤیده گورونن ایشیقلی جسملردن هر بیری

اومای (ق) ...................UMAY
قدیم ملت‌لرین بعضی‌سی هر بیر طبیعی عامیله اؤزه‌ل تانری قرار وئریب
اونا اینام بسلردیلر، مثلا گوی تانریسی، دنیز تانریسی و ... – رب‌النوع

اومود (اوْ) ......................UMUD
آرزی، ایستك، گؤزله‌مك، گووه‌نج، آرخایین

اومید (اوْ) ......................ÜMİD
اومود

اولجان (ق) ...................ÜLCAN
حركتلی، چوخ جانلی، یئرینده دورمایان

اولكر (ق) .................ÜLKƏR
اولدوز، ثریا اولدوزو

واران (اوْ) ....................VARAN
اوغور قازانان، نائلیت الده ائدن، چاتان، یئتیشن

وورغون (اوْ) .....................VURĞUN
وورولموش، كؤنول وئرمیش، سئودالی

هارای (اوْ) .....................HARAY
سس، های، جار، چیغیرتی

یاشار (اوْ) ....................YAŞAR
قالار، اونودولماز، اؤلمز

یالچین (ق) .................YALÇİN
اوجا صخره، سرت قایا، اؤرتولمه‌میش، گیزلنمه‌میش

یالمان (اوْ) .....................YALMAN
قیلینجین كسرلی یئری، كسیجی، و باتیجی سلاحلارین كسن و باتان قسمی

یالقیز (اوْ) ....................YALQIZ
تك، كیمسه‌سیز، ائولنمه‌ین، مجرد

یانار (اوْ) .....................YANAR
آلاولانار، سؤنمز

یاووز (اوْ) ....................YAVUZ
قورخولو، دهشتلی

ییلماز (اوْ) .....................YILMAZ
سارسیلماز، یورولماز، اؤلمز، اوره‌كلی

ایپك (ق) .....................İPƏK
ایپك بؤجه‌یی بارامالاری (پیله) چؤزوله‌رك چیخان اینجه، یوموشاق و
پارلاق تئل، اینجه، یوموشاق

ایلقار(ایلغار) (ق) ....................İLQAR
آنلاشما، سؤز وئرمه، دوشمانا ساری یوروش، یغما

ایلیاز (اوْ) .......................İLYAZ
باشا- باش یاز اولان ایل، ایلی باشا- باش یاز كیمی اولان كیمسه،
عؤمرونو شادلیقلا سور‌ن

ایلدیریم (اوْ) ......................ILDIRIM
بولوتدان، بولوتا یا یئره الكتریك بوشالماسی، گؤی گورولتوسو

نوشته شده در تاریخ یکشنبه 27 دی 1388    | توسط: ائلمان ارسوی    |    | نظرات()